عنوان مقاله :
اصل 15 قانون اساسی و زبانهای محلی و قومی در ایران سه شنبه 20 آذر 1386
اصل 15 قانون اساسی و زبانهای محلی و قومی در ایران
ایران ، مانند بسیاری از کشورهای جهان ، در طول تاریخ چند هزار ساله خود همیشه ترکیبی بوده است از اقوامی که هر کدام به زبانی تکلم می کرده اند و ازجمع مردمانی به ظاهر گوناگون تشکیل شده که تن پوش هائی خاص خود بر تن کرده اند و حامل فرهنگ های ویژه ای بوده اند که منعکس کننده بسیاری از خصوصیات زیبای زیست محیطی و معیشتی آنهاست .
اصل پانزدهم از فصل دوم قانون اساسی می گوید :
زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است . اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس ، در کنار زبان فارسی آزاد است .
این اصل گویا و بیانگر چند نکته مهم است :
1 - قانونگزاران مردمی و خوش فکر به این حقیقت توجه کرده اند که فرهنگ و زبان بخش عظیمی از جمعیت این کشور با زبان رسمی آن ، یعنی فارسی ، بخشاً و یا کلاً متفاوت است .
2 – این گونه گونگی را به عنوان یک اصل پذیرفته و برای آن مشروعیت قانونی قائل شده اند .
3 – برای لازم الاجرا بودن بخش اول دستور اکید داده و با آوردن کلمه " باید " رعایت آن را الزامی کرده اند .
ولی برای بخش دوم که به زبانهای محلی و قومی برمی گردد، گفته اند : " استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس ... آزاد است ".
آیا این بدان معناست که:
1 - مردم محل می توانند راسا اقدام به تاسیس کلاس در مدارس و مراکز علمی نموده و به تدریس ادبیات این زبانها بپردازند ؟
2 – دولت و نهاد های اداری نباید همچنانکه برای تدریس زبانهای فارسی و عربی و انگلیسی بودجه ، امکانات و کادر آموزشی تامین می کنند ، شرایط تحقق این بخش از قانون اساسی رانیز فراهم نموده و برای اجرای آن بودجه و امکانات اداری و دولتی فراهم نمایند ؟
3 – اساسا چه وزارت خانه ای متولی اجرای این بخش از قانون اساسی است ؟ اگر وزارت آموزش و پرورش مسئول اجرائی کردن این ماده است ، آیا به وظایف خود در این مورد عمل نموده است ؟
"جبهه متحد کرد" به عنوان نهادی که می کوشد در چهار چوب قانون یار و یاور مردم و دولت باشد و به اجرای قانون و تامین حقوق مردم یاری رساند ، ازقانون گزاران ، مسئولین و همه نهاد های ذیربط می خواهد با تامین شرایط اجراء و تحقق نیمه دوم این اصل قانونی این نقص و کاستی را از میان بردارند و راه را برای بهره گیری مردم غیر فارس از حق طبیعی و قانونی آموزش زبان مادری فراهم نمایند .
جبهه متحد کرد
1386/9/19